Hjalmar Söderberg
Overzicht titels:
Oorspronkelijke titel: Doktor Glas 1905
Vertaling: Bertie van der Meij, 2004
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-2047-9
ISBN-13: 978-90-284-2047-2
Heruitgave Dokter Glas, Bezige Bij 1970 (in vertaling van Henk Raaff). Ook als ISBN 9069760967 (Hema 1988)
Flaptekst:
De jonge Tyko Glas, een intellectuele, ambitieuze arts in Stockholm, voelt zich bijzonder aangetrokken tot een van zijn patiënten, Helga, de vrouw van dominee Gregorius. Helga koestert echter een stille liefde voor Klas Recke, een knappe jonge zakenman. Uit liefde voor Helga besluit dokter Glas uiteindelijk de dominee, die ook zijn patiënt is, om het leven te brengen.
Is dokter Glas het slachtoffer van zijn heimelijke gevoelens voor Helga, of is zij het die hem gebruikt om haar verbintenis met Klas Recke door te zetten? Is hij een rationele geest met een uitzonderlijke levensbeschouwing of een labiele moordenaar? Meesterlijk weet Söderberg de lezer zodanig mee te slepen dat deze zich bijna gaat identificeren met dokter Glas en de moord als enige juiste en onvermijdelijke daad beschouwt. Maar op het eind zal de lezer zich toch afvragen: was de moord op dominee Gregorius wel zo gerechtvaardigd?
Evenzeer als in Het ernstige spel is het ook in Dokter Glas de meesterlijke manier waarop Söderberg zijn hoofdpersonen met hun innerlijke conflicten tot leven weet te brengen, die maakt dat dit boek een psychologische roman van grote klasse is.
'Dokter Glas schetst niet alleen de lichte en de schaduwkanten van zijn tijd, maar brengt ook gebieden in kaart die nog heden ten dage door schrijvers worden onderzocht. Het is alsof er een vulkaan aan het werk is die op het punt staat uit te barsten.' - The New York Times Book Review
'Schitterend Söderberg is een prachtige schrijver.' - The New Yorker
'Een van de meest volmaakte romans over moord en liefde' - Maarten 't Hart
De roman is in het Zweeds ook online beschikbaar gesteld door het Project Runeberg
Oorspronkelijke titel: Den allvarsamma leken 1912
Vertaling: Bertie van der Meij, 2003
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN-10: 90-284-1984-5
ISBN-13: 978-90-284-1984-1
Flaptekst:
De jonge journalist Arvid is al half en half verloofd met Lydia, wanneer hij een financieel en maatschappelijk gunstig huwelijk sluit met een andere vrouw. Maar Lydia verdwijnt niet uit zijn gedachten en na verloop van tijd krijgen ze een verhouding. Arvid is maatschappelijk betrokken. In zijn artikelen drijft hij de spot met het benauwde burgerdom. Dankzij zijn scherpe pen en tegendraadse meningen maakt hij geleidelijk aan carriè;re. Maar in zijn persoonlijke leven gaat het er minder geëngageerd aan toe. Arvids liefde botst met zijn maatschappelijke ambities. Hij voelt zich niet geroepen tot het maken van een keuze tussen zijn vrouw of Lydia. Uiteindelijk leidt zijn gemakzucht tot het einde van zowel zijn huwelijk als zijn verhouding met Lydia.
Het ernstige spel is een roman over liefde en eerzucht. Deze tijdloze Zweedse klassieker uit 1912 heeft nog niets van haar frisheid verloren door de ironische en lichte manier waarop Söderberg het verhaal vertelt.
'Ik geloof in de lust van het vlees en in de ongeneeslijke eenzaamheid van de ziel' - Hjalmar Söderberg
Oorspronkelijke titel: Gertrud, skådespel i tre akter 1906
Vertaling: Karst Woudstra, 1986
Uitgever:
ISBN-10: 90-6403-119-3
ISBN-13: 978-90-6403-119-9
Flaptekst:
Annotatie Toneeltekst over de niet te verwezenlijken liefde tussen man en vrouw.
Oorspronkelijke titel: Martin Bircks ungdom 1901
Vertaling: Roland Tweehuysen, 1983
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-1270-6
ISBN-13: 978-90-290-1270-6
Flaptekst:
Hjalmar Söderberg (1869-1941) geniet bij ons vermaardheid door zijn meeslepende dagboekroman Dokter Glas. De autobiografische roman De jeugd van Martin Birck (190I), waarmee dit Zweedse lid van de 'verloren generatie' van rond de eeuwwisseling zijn doorbraak beleefde, is wel eens 'het onvrome gebedenboek van een hele jeugdgeneratie' genoemd. Vooral het eerste gedeelte van deze Zweedse tegenhanger van J.P. Jacobsens Niels Lyhne, 'De oude straat', heeft altijd - met name vanwege de kinderpsychologie erin - bewondering gewekt.
Martin Birck, verwend enig kind van welgestelde Stockholmse ouders, brengt zijn kinderjaren contactarm door in de afgeslotenheid van het ouderlijk huis. Als hij uit deze gevangenis uitbreekt, wordt hij diep gekwetst door de rauwheid van de buitenwereld. Hij, ertoe voorbestemd toeschouwer te zijn, die de wereld alleen uit boeken kent, trekt zich geheel in zichzelf terug, verliest onder invloed van de materialistische en naturalistische stromingen van die tijd zijn laatste houvast - zijn geloof in God - en vervalt geheel en al in pessimistische berusting, die uiteindelijk ook nog verhindert dat hij zijn enige liefde voor zich weet te winnen. Met zijn existentiële probleemstelling, zijn lyrisch impressionisme (de prachtige beschrijvingen van Stockholm herinneren aan het beste van Strindberg) en de sfeervolle en scherpe karakterisering van milieu en personages behoort De jeugd van Martin Birck tot de centrale werken van de Zweedse literatuur.
