August Strindberg
Overzicht titels:
Oorspronkelijke titel: Giftas I–II 1886
Vertaling: Rita Verschuur, 2003
Uitgever: Aspekt
ISBN-10: 90-5911-097-8
ISBN-13: 978-90-5911-097-7
Flaptekst:
De Zweedse schrijver August Strindberg (1849-1912) schreef baanbrekend werk in naturalistische en later in expressionistische stijl. In deze bundel Huwelijksverhalen laat hij op pakkende wijze zijn licht schijnen over het thema huwelijk en alle facetten daarvan. Hij schenkt er vooral aandacht aan de positie van de vrouw. Zijn ideeën daarover zijn uiterst modern en passen nog steeds in deze tijd.
Rita Törnqvist-Verschuur vertaalde met veel gevoel Strindbergs werk. Zij beschouwt de schrijver als de meest vooraanstaande Zweedse auteur, met een veelzijdig oeuvre. Hij schreef een indrukwekkende autobiografie en hij schreef toneelstukken, die nog steeds voor publiek worden gespeeld. In deze bundel is een selectie uit Strindbergs Huwelijksverhalen I en II samengebracht en aangevuld met de novelle Het groene oog, die zeer autobiografisch is.
Oorspronkelijke titel: Brieven Strindberg 0
Vertaling: Stella Bromet, 1990
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: 90-295-4739-1
ISBN-13: 978-90-295-4739-0
Privé-domein Nr. 164
Flaptekst:
Naast toneelwerk, romans, verhalen en dagboeken schreef August Strindberg ook ontzaglijk veel brieven. Voor het merendeel zijn dat brieven aan vrouwen.
In de zomer van 1875 ontmoette hij Siri von Essen. Kort daarna bracht hij een bezoek aan Siri en haar man, baron Wrangel. Weldra wordt hij de huisvriend van dit echtpaar. Strindberg draait lange tijd iedereen een rad voor ogen door te doen alsof hij verliefd is op een vriendin van Siri. De situatie wordt nog gecompliceerder omdat de baron zelf intussen een verhouding heeft aangeknoopt met een nichtje van Siri.
Nadat het huwelijk is stukgelopen trouwen Strindberg en Siri in 1877. Na tien redelijk gelukkige jaren belandt het huwelijk in een crisis en ontaardt in een inferno van getreiter. In 1891 gaan de twee uit elkaar. Begin 1900 ziet Strindberg een jonge Noorse actrice, Harriet Bosse, in de rol van Puck in Een midzomernachtsdroom. In 1901 verloven zij zich, nadat Harriet Bosse instemmend heeft geknikt op de beroemd geworden vraag van Strindberg: 'Juffrouw Bosse, wilt u een kindje van me?' Kort daarop wordt hun huwelijk gesloten, maar zij gaan in 1904 alweer, voorgoed, uit elkaar.
Strindbergs grillige, vaak groteske brieven aan beide vrouwen vormen een epistolaire schat die talloze lezers door de tijden heen is blijven boeien.
*Heeft u niet de moed om zonder me te leven, heeft u niet de moed om met me te leven, sterf dan met me zodat onze liefde zich rein en heilig kan voortzetten aan de andere zijde van het graf waar we bevrijd zijn van onze ellendige lichamen die alles naar beneden zullen halen. Sterf samen met mij [...]. Vergeef mij nu dit alles, dat moet u, dat moet u, - want ik houd van u. - August Strindberg aan Siri von Essen
Oorspronkelijke titel: Fadren 1887
Vertaling: Karst Woudstra, 1989
Uitgever: International Theatre & Film Books
ISBN-10: 90-6403-218-1
ISBN-13: 978-90-6403-218-9
Ook als ISBN 9064036608 (2005)
Flaptekst:
Toneeltekst over de machtsstrijd tussen man en vrouw in een ongelukkig, conventioneel gestructureerd huwelijk.
Oorspronkelijke titel: Skärkarlslif 1888
Vertaling: Karst Woudstra, 1987
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-2428-3
ISBN-13: 978-90-290-2428-0
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Tschandala 1889
Vertaling: Karst Woudstra, 1985
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-1829-1
ISBN-13: 978-90-290-1829-6
Flaptekst:
Van de Zweedse gigant August Strindberg (1849-1912) gaat nog altijd een grote fascinerende kracht uit. Zijn stukken worden regelmatig gespeeld, ook de belangstelling voor zijn uitgebreide prozawerk is groot. Bij Meulenhoff verschenen van hem de romans De Rode Kamer, De Gotische Kamers, Zwarte vaandels en Aan open zee, de novelle Eenzaam en Het occulte dagboek.
De korte roman De paria (Tschandala) dateert uit 1889 en werd kort voor de roman Aan open zee geschreven. Strindberg had kennis gemaakt met het werk van Friedrich Nietzsche en begon ook zelf steeds meer naar een Übermensch-moraal over te hellen. Hij interesseerde zich nu voor de macht van het sterkere brein over het zwakkere. Zijn ideeën hierover, en de bekende tegenstelling tussen apollinisch en dionysisch, verpakt hij in De paria in een verhaal dat het een en ander van Poe heeft geleend: een vervallen kasteel, een louche barones en een al even ongure rentmeester, met wie magister Andreas Törner-die het kasteel voor enige tijd heeft gehuurd-een stille strijd uitvecht die tenslotte de sterkere geest over de zwakkere doet zegevieren, maar niet nadat de hoofdpersoon talloze malen op het randje van de afgrond heeft gebalanceerd. Hij triomfeert tenslotte over de rug van de zwakkere in een soms detective-achtig verhaal waarin Strindberg imposante theatrale effecten niet schuwt.
Oorspronkelijke titel: I hafsbandet 1890
Vertaling: Karst Woudstra, 1984
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-1747-3
ISBN-13: 978-90-290-1747-3
Ook als ISBN 9026310315 Ambo 1990
Flaptekst:
Van de grootste schrijver die de Zweedse literatuur ooit heeft gekend, August Strindberg (1849-1912), verschenen bij Meulenhoff de romans De Rode Kamer (als speciale editie in Literair Moment), De Gotische Kamers en Zwarte vaandels, de novelle Eenzaam en Het occulte dagboek.
Aan open zee uit 1890 is Strindbergs laatste grote prozawerk van voor de Inferno-crisis. Geldnood verleidde hem tot een poging het succes van zijn folkloristische roman De bewoners van Hemsö (1887) en de novellenbundel Eilanderlevens (1888) te herhalen, tot grote tevredenheid van zijn Zweedse uitgever Bonnier. Maar omdat Strindberg juist in die tijd met zijn toneelstukje De vader en de in het Frans geschreven roman Le plaidoyer d'un fou hoopte op een doorbraak in Duitsland en Frankrijk, liet hij zijn oorspronkelijke voornemen al snel varen. Gebaseerd op onder meer Edgar Allan Poe, Huysmans' recente A Rebours en Nietzsche, groeide Aan open zee uit tot het gecompliceerdste prozawerk van zijn hele oeuvre; het vissersverhaal ontwikkelde zich tot een kunstenaarsroman, waarin de ontkiemende subjectivistische wereldbeschouwing, die zijn werk van na de Inferno-crisis kenmerkt, het wint van de idealistische maatschappijkritische tendens waaraan hij zijn werk tot het eind van de jaren tachtig ondergeschikt gemaakt had. De teloorgang van de visserij-inspecteur Axel Borg, die tenslotte noch in de fantasie, noch in de religie troost vindt, groeide tijdens het werk aan het boek uit tot een symbool voor Strindbergs breuk met zijn geloof in het directe maatschappelijke nut van de literatuur. De laatste, weergaloze bladzijden van de roman wijzen dan ook vooruit naar meesterwerken als Een droomspel, Naar Damascus en de kamerspelen. Wie Aan op zee niet heeft gelezen, traitd'union tussen het vroege en het late werk, kent Strindberg niet.
Oorspronkelijke titel: Götiska rummen 1904
Vertaling: Karst Woudstra, 1983
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-1438-5
ISBN-13: 978-90-290-1438-0
Flaptekst:
August Strindberg (1849-1912) wordt met recht als de fascinerendste schrijver van Zweden beschouwd. Bij Meulenhoff verschenen eerder van hem de romans De Rode Kamer en Zwarte vaandels, de novelle Eenzaam en Het occulte dagboek.
De Gotische Kamers, verschenen in 1904, ontleent zijn naam - evenals de vijfentwintig jaar daarvoor verschenen roman De Rode Kamer - aan een salon van het Stockholmse restaurant Berns, het trefpunt van een kring intellectuelen en kunstenaars.
In het middelpunt staan de dagbladredacteur Gustav Borg en zijn broer dr. Henrik Borg met hun gezin. Gustav Borg wordt door zijn broer, die een meerderheidsaandeel in de krant heeft, op straat gezet omdat hij er te reactionaire ideeën op na houdt. Zijn plaats wordt ingenomen door Holger, de zoon van Gustav. In de strijd die tussen de broers losbarst vinden zij in de vrouw van de ander steeds een bereidwillige medestander.
De Gotische Kamers is Strindbergs afrekening met de culturele en politieke stromingen van zijn tijd: hij wijst op misstanden in het openbare leven, hij bekritiseert de universiteiten en het ongezonde politieke klimaat in Zweden. Agressief behandelt hij 'het vrouwenvraagstuk' en agiteert tegen de emancipatiebeweging. Zeer fel is ook zijn polemiek tegen Ibsen en diens Poppenhuis. Dit boek, eigenlijk eerder een pamflet dan een roman, is in een briljante en explosieve taal geschreven. Ook de hedendaagse lezer zal geprikkeld raken door de geniale eigenzinnigheid en de hardnekkigheid waarmee Strindberg aanklaagt en verdoemt
Oorspronkelijke titel: Svarta fanor 1907
Vertaling: Karst Woudstra, 1982
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-1186-6
ISBN-13: 978-90-290-1186-0
Flaptekst:
Zwarte vaandels, geschreven in 1904 en gepubliceerd in 1907, is August Strindbergs afrekening met het liberalisme en het culturele establishment van
zijn tijd. Zonder zichzelf en anderen te sparen ranselde hij los op het Zweden van het fin-de-siècle, Het boek veroorzaakte een enorm schandaal en is nog steeds bijzonder omstreden. Het Stockholm van rond de eeuwwisseling was in Strindbergs ogen een zompig moeras waar onkunde en afgunst ieder waarachtig talent en ieder initiatief verstikten.
Zwarte vaandels breekt in zijn vorm met de romanopvatting van de negentiende eeuwen ontmaskert de idealen die de negentiende eeuw beleed op politiek, artistiek en sociaal gebied als Potemkincoulissen waarachter corruptie, perversie en zelfoverschatting schuilgaan. Zwarte vaandels is een bitter boek, ook al ontbreekt het ook hier niet aan de galgehumor die zo kenmerkend is voor Strindbergs werk; het is een paradoxaal boek, het boek van een kind van zijn eeuwen van een man die zijn tijd ver vooruit was .
• 16 april 1907. Drukproeven gelezen van Zwarte vaande Is. Vroeg me aarzelend af of dit boek een misdaad was en daarom niet zou mogen verschijnen. Bladerde in de Bijbel en las in het boek Jona dat de profeet gedwongen wordt te profeteren. ( ... ) Dat gaf mij troost! Maar het is een verschrikkelijk boek! August Strindberg in Het occulte dagboek
Oorspronkelijke titel: Till Damaskus I–III 1904
Vertaling: Karst Woudstra, 1982
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN-10: 90-234-0807-1
ISBN-13: 978-90-234-0807-9
Flaptekst:
De drie delen van Naar Darnaskus, een toneelwerk dat in deze oorspronkelijke versie drie afzonderlijke avondvullende voorstellingen vergt, werden geschreven tussen
1898 en 1901.
Het hooîdtherna is het moeizame zoeken naar de zin van het leven. Het tweede thema is het conflict tussen man en vrouw. Hoofdpersonen zijn De Onbekende en De Dame.
Naar Damaskus laat de stadia zien van de levensweg van het Ik, op zoek naar zijn diepste identiteit. Strindberg (Stockholm 1849-1912) veroorzaakte met dit 'zielsdrama'
een omwenteling in het Europese toneel.
Oorspronkelijke titel: Ensam självbiografi 1903
Vertaling: Cora Polet, 1981
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-1314-1
ISBN-13: 978-90-290-1314-7
Herziene en uitgebreide uitgave van Bruna 1968
Flaptekst:
Eenzaam verscheen in 1903 en is het sluitstuk van een reeks die begon met Zoon van een dienstbode en waartoe ook Apologie van een gek behoort. De beschreven periode, die de tijdspanne van een jaar omvat, heeft betrekking op Strindbergs zogenaamde Inferno-crisis.
De ik-verteller besluit om ieder contact met zijn vrienden af te breken en in eenzaamheid te leven. Hij hoopt op verandering van zijn leven door geestelijke onafhankelijkheid: samenleven dwingt tot huichelarij. Als eenzame is hij van zijn 'vrienden' verlost, die eigenlijk vijanden zijn. Dit verslag van het teruggetrokken leven dat Strindberg na zijn terugkeer naar Stockholm in 1899 heeft geleid, tot aan de kennismaking met de jonge toneelspeelster Harriët Bosse, zijn latere derde vrouw, geeft ook opheldering over de levens- en werkgewoonten van deze grote Zweedse schrijver.
Deze editie van de (geheel herziene) vertaling van een van Strindbergs beklemmendste teksten bevat voor het eerst ook de poëzie die Strindberg erin heeft ondergebracht.
Van August Strindberg verscheen eerder bij Meulenhoff Het occulte dagboek (Meulenhoff Editie 121) en De Rode Kamer (Meulenhoff Editie 580).
Oorspronkelijke titel: Le plaidoyer d'un fou 1895
Vertaling: Erik Lankester, 1980
Uitgever: Loeb
ISBN-10: 90-6213-965-5
ISBN-13: 978-90-6213-965-1
Heruitgave van Apologie van een gek, Bruna 1971
Flaptekst:
Roman over het tragisch verlopende eerste huwelijk van de Zweedse auteur (1849-1912).
Oorspronkelijke titel: Röda Rummet 1879
Vertaling: Roland Tweehuysen, 1980
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-1736-8
ISBN-13: 978-90-290-1736-7
Flaptekst:
Deze editie van De Rode Kamer verschijnt in de reeks' Literair Moment'. een gezamenlijk initiatief van de literaire boekhandel en uitpverij Meulenhoff. Binnen het kader van 'Literair Moment' zal per kwartaal een belangrijk boek worden ui1lebracht in een eenmalige. voordelige editie. en vel'lueld van een infonnatieve brochure over de auteur en zijn werk. 'Literair Moment' is een ideale introductiereeks voor deliefhebben van het betere boek.
De Rode Kamer (1879) van August Strindberg (1849-1912) is een van de meest levende klassieke werken in de Zweedse literatuur en heeft de tand des tijds onweerlegbaar getrotseerd.
De Rode Kamer, naam van de plaats van samenkomst voor de kring van voornamelijk schrijvers en kunstenaars waar hoofdpersoon Arvid Falk deel van uitmaakt en vandaar ook de naam van de groep zelf, is weleens een roman over de almacht van het geld genoemd. Op fel satirische toon laat Strindberg - wiens economische situatie in de tijd dat hij in Stockholm werkzaam was en met de gravin Siri von Essen trouwde, precair was - zien dat alles en iedereen gekocht kan worden, dat kranten, levensverzekeringsmaatschappijen, ja zelfs religieuze genootschappen zonder enige morele overweging louter als winstgevende ondernemingen geleid worden (het thema is actueel genoeg!).
Hoofdpersoon Arvid Falk, de even koppige als weekhartige literator, evenals zijn groepsgenoten gedreven door een cynisch jargon, een kritische kijk op de maatschappij en de daarmee verband houdende wens om deze te veran- deren, vindt tenslotte zijn plaats weer; zijn kritische werkzaamheden maken, net als bij Strindberg zelf, tenslotte plaats voor die van een gehuwd en bezadigd bibliothecaris. Maar er zijn voortekenen dat Falk niet zo lang genoegen zal nemen met dit soort bestaan ...
Egil Törnqvist plaatst in een nawoord De Rode Kamer in de tijd van ontstaan en binnen het oeuvre van Strindberg.
- Deze roman ( ... ) betekent de kennismaking met de uitermate goedgemutste, strijdlustige, geestige satiricus Strindberg, die links en rechts om zich heen slaat, een lange reeks rotte plekken in de maatschappij bloot legt en met jeugdig elan solidariteit met de onderdrukte arbeidersklasse preekt ( ... ). Het tijdscoioriet en de couleur locale verdoezelen geen ogenblik het feit, dat de maatschappijkritiek en het idealisme van de jonge Strindberg niets van hun actualiteit hebben verloren. - Amy van Marken in NRC Handelsblad
Oorspronkelijke titel: Ockulta Dagboken 1977
Vertaling: Rita Verschuur, 1976
Uitgever: Meulenhoff
ISBN-10: 90-290-0713-3
ISBN-13: 978-90-290-0713-9
Heruitave van Uit het occulte dagboek, 1963
Flaptekst:
Oorspronkelijke titel: Likt och Olikt 2 vol. 1884
Vertaling: Rita Verschuur, 1974
Uitgever: Bruna
ISBN-10: 90-229-7250-X
ISBN-13: 978-90-229-7250-2
Flaptekst:
Tot het nog altijd meest boeiende deel van Strindberg's enorme oeuvre behoren de beschouwingen over politieke en sociale onderwerpen die hij schreef in het begin van de jaren 1880 en rond 1910. Hij geeft hierin zijn visie op de strijd tussen de 'hogere' en de 'lagere' standen, termen die hij zelf in het Zweeds heeft ingevoerd. Al gauw komen anarchistische ideeën ter sprake. Aaanvankelijk domineren de nagatieve aspekten: de hele maatschappij moet vernietigd worden.
Maar waar iets vernietigd is, moet iets anders en beters worden opgebouwd. In een reeks beschouwingen waaruit voor deze bundel een keuze werd gemaakt, schetst Strindberg verschillende oplossingen van de sociale en politieke problemen. In Over de algemene ontevredenheid. De oorzaak en het remedie wordt de radicale individu lijnrecht gesteld tegenover de conservatieve 'maatschappijmens'; Stindberg pleit voor het afschaffen van laatstgenoemde en voor het invoeren van zelfbestuur. In de briljante Kleine katechismus voor de lagere standen geeft hij provocerende definities van een aantal maatschappelijke verschijnselen: buiten- en binnenlandse politiek, de revolutie, de godsdienst, het hwuelijk enz. Hoe de cultuurarbeid overschat wordt, wordt aan de orde gesteld in een ander artikel, terwijl Strindberg elders het ondemocratische en ouderwetse karakter van het onderwijs op de Zweedse scholen hekelt en attaqueert. In een aansluitend artikel zet Strindberg De rechten van de mens in een beschaafde en christelijke maatschappij uiteen.
Vooral op sociaal-politiek gebied was Strindberg in vele opzichten zijn tijd vooruit. Daarom hebben deze, en de overige korte beschouwingen, voor de lezer van nu niets aan hun actualiteit verloren.
Oorspronkelijke titel: Tjänstekvinnans son I–V 1909
Vertaling: Rita Verschuur, 1973
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: 90-295-4746-4
ISBN-13: 978-90-295-4746-8
Serie privé-domein nr 22. Ook onder ISBN 9045009846 De zoon van een dienstbode, Atlas 2003 (deze uitgave bevat Tijd van Gisting en De zoon van een dienstbode)
Flaptekst:
Deel II van de vijfdelige autobiografie van Strindberg over zijn studietijd (1867-1872).
Tekst uitgave privé-domein:
De wereldliteratuur telt weinig schrijvers die zich zo hartstochtelijk aan hun lezers hebben uitgeleverd als August Strindberg (1849-1912). De vijfenvijftig delen van zijn verzamelde werken verschaffen ons een grote hoeveelheid autobiografisch materiaal. Het tweedelige De zoon van een dienstbode geeft nauwkeurig verslag van de jaren tussen 1849 en 1872. Het tweede deel daarvan, Tijd van gisting, eindigt kort vóór Strindberg met Meester Olof de weg naar de roem als toneelschrijver zal inslaan.
Strindberg begon met deze autobiografie van zijn jeugd na de veroordeling wegens onzedelijkheid van zijn bundel Huwelijksverhalen (Grote ABC nr. 104). Geestelijk wordt hij ondermijnd door de eigen huwelijksproblematiek, en geldgebrek dwingt hem tijdelijk de meest uiteenlopende baantjes aan te pakken.
Toch weet hij zich te dwingen tot het neerschrijven van dit psychologisch zo verhelderende relaas van zijn jonge jaren. Stond in het eerste, eveneens in 'Privé-Domein' verschenen deel de periode tot en met de middelbare school centraal, in Tijd van gisting beschrijft Strindberg zijn studententijd in Uppsala, zijn beproevingen als leraar en gouverneur, zijn ervaringen als leerling aan de toneelschool en als beginnend toneelschrijver.
Hij ontmoet Ibsen, Brandes en andere toen befaamde literatoren, hij maakt kennis met het artistieke en journalistieke 'wereldje' dat hij in de roman De rode kamer zo grandioos zal weergeven.
* Zijn autobiografische werk is vooral fascinerend als de autopsychoanalyse van een genie. - Times Literary Supplement
* Strindberg zal altijd de modernste van de modernen blijven.
- Eugene O'Neill
Tekst van de Atlas uitgave:
August Strindberg (1849-1912) schreef een omvangrijk oeuvre waarin autobiografische elementen een grote rol speelden. De twee delen van zijn autobiografie De zoon van een dienstbode en Tijd van gisting geven een openhartig en compleet beeld van zijn jongere jaren als aankomend schrijver in de periode 1949-1872. Hij beschrijft zijn armoedige jeugd, de kennismaking met klasseverschillen, zijn ervaringen op de middelbare school.
Strindberg vertelt over zijn eerste liefde en over zijn studententijd in Uppsala. Daarna volgen beproevingen als leraar, zijn eerste schreden op het pad van de literatuur als toneelschrijver en zijn ontmoetingen met grote tijdgenoten als Ibsen en Brandes. Maar bovenal vormen deze boeken een nog immer actuele en fascinerende schrijversautobiografie die de ontstaansgeschiedenis van een van de belangrijkste literaire carrières van de negentiende eeuw blootlegt.
Deze klassieke werken zijn nu - in een volledig herziene vertaling - voor het eerst samen in één band bijeengebracht.
Oorspronkelijke titel: Tjänstekvinnans son I–V 1909
Vertaling: Rita Verschuur, 1969
Uitgever: De Arbeiderspers
ISBN-10: 90-295-4815-0
ISBN-13: 978-90-295-4815-1
Serie Privédomein nr 15. Ook onder ISBN 9045009846 De zoon van een dienstbode, Atlas 2003 (deze uitgave bevat De zoon van een dienstbode en Tijd van gisting)
Flaptekst:
Deel I van de vijfdelige autobiografie die gaat over de jeugdperiode van Strindberg (1849-1867).
Flaptekst uitgave privé-domein:
De wereldliteratuur telt weinig schrijvers die zich zo hartstochtelijk aan hun lezers hebben uitgeleverd als August Strindberg (1849-1912). De 55 delen van Strindbergs omvangrijke Verzamelde Werk bieden ons stuk voor stuk autobiografisch materiaal, ook in zijn romans, essays en toneelstukken, waarin de grens tussen fictie en autobiografie vaak moeilijk valt vast te stellen.
Zijn behoefte aan zelfanalyse noopte Strindberg er toe reeds op 15-jarige leeftijd een autobiografie op papier te zetten die helaas verloren ging. In 1886, kort na het proces over zijn als godslasterlijk aan de kaak gestelde bundel Huwelijksverhalen (verschenen in de Grote ABC) en worstelend met eigen huwelijksproblemen, verkeerde Strindberg behalve in materieel benarde omstandigheden in een van de grootste geestelijke crises uit zijn leven.
In deze duistere situatie schreef hij vier delen autobiografie, waarvan we hier het eerste deel in Nederlandse vertaling brengen. In Privé-Domein verscheen reeds eerder: Inferno.
Tekst van de Atlas uitgave:
August Strindberg (1849-1912) schreef een omvangrijk oeuvre waarin autobiografische elementen een grote rol speelden. De twee delen van zijn autobiografie De zoon van een dienstbode en Tijd van gisting geven een openhartig en compleet beeld van zijn jongere jaren als aankomend schrijver in de periode 1949-1872. Hij beschrijft zijn armoedige jeugd, de kennismaking met klasseverschillen, zijn ervaringen op de middelbare school.
Strindberg vertelt over zijn eerste liefde en over zijn studententijd in Uppsala. Daarna volgen beproevingen als leraar, zijn eerste schreden op het pad van de literatuur als toneelschrijver en zijn ontmoetingen met grote tijdgenoten als Ibsen en Brandes. Maar bovenal vormen deze boeken een nog immer actuele en fascinerende schrijversautobiografie die de ontstaansgeschiedenis van een van de belangrijkste literaire carrières van de negentiende eeuw blootlegt.
Deze klassieke werken zijn nu - in een volledig herziene vertaling - voor het eerst samen in één band bijeengebracht.
Oorspronkelijke titel: Inferno 1897
Vertaling: Cora Polet, 1968
Uitgever: De Arbeiderspers
Privé-domein nr 9. Heruitgave Hoogland & Van Klaveren december 2007 ISBN 9076347727
Flaptekst:
In het geheel van Strindbergs autobiografische geschriften neemt INFERNO een bijzondere plaats in. Na het vastlopen van zijn tweede huwelijk vestigt Strindberg zich, in alle opzichten bankroet, in Parijs, waar hij zich op natuurwetenschappelijke experimenten stort.
Hij keert zich tijdelijk af van de literatuur, die hem, behalve roem, veel teleurstellingen en zelfs een proces wegens godslastering had gebracht. Maatschappelijk beschouwt hij zich als mislukt en hij gaat zich bezig houden met magie en occultisme.
Swedenborg is zijn grote profeet. Het wordt een verschrikkelijke geestelijke zwerftocht, deze jaren voortdurende Inferno crisis, waarvan in dit boek getuigenis is afgelegd.
Tekst bij uitgave 2007:
Zoals Strindberg in zijn epiloog bij Inferno uitlegt is het boek geen fictie maar een autobiografisch geschrift. Het boek doet indringend verslag van de verschrikkelijke ‘Infernocrisis’ die Strindberg in Parijs in de jaren 1894-1896 doormaakte. Hij verlaat tijdens deze crisis zijn tweede vrouw Frida Uhl.
Strindberg verdiept zich als amateur-chemicus in allerlei obscure alchemistische experimenten, waarvoor hij in wetenschappelijke kringen weinig begrip en erkenning krijgt. Hij stuit na het lezen van een novelle van Balzac op het werk van de Zweedse mysticus Swedenborg (de ‘Boeddha van het Noorden’), wiens werk zijn bijbel wordt. Hij vereenzelvigt zich in zijn dromen en angstaanvallen volledig met Swedenborg. Vervolgingswaanzin, angstaanvallen, zelfmoord- en vluchtgedachten wisselen elkaar af. Iedere dagelijkse gebeurtenis beschouwt hij als een persoonlijke aanval, in iedere toevalligheid ziet hij een bedreiging.
Strindbergs schizofreen aandoende visioenen en zijn hysterie heffen de grenzen tussen genialiteit en waanzin op.
Inferno is een van de meest persoonlijke egodocumenten uit de wereldliteratuur. Eerder verscheen Inferno als Prive-Domein (deel 9). De nog altijd frisse oorspronkelijke vertaling van Cora Polet is slechts waar nodig door de vertaalster herzien.
